قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
452
تاريخ نگارستان ( فارسى )
كه فرمانبردار ايشان بودند در نواحى ديگر ايران پراكنده كرد و بدينگونه نيروى ايشان را از ميان برد . برخى رسوم و آداب كه آن زمان شايع بود از ميان برداشت يكى آنكه هرگاه به تهران برميگشت بمردم شهر اجازه نمىداد چنان كه پيش از او معمول بود از او پيش بازكنند و نيز دستور داد كه فتح نامها و فرمانهاى دولتى را با انشاء مغلق منويسند . در همهء كارها حق را به كسى مىداد كه بيشتر به او پول برساند . بعامهء مردم ايران و طبقهء سوم مردم اعتنايى نمىكرد . حاج ابراهيم نقل كرده : كه وقتى دو تن از مردم طبقهء سوم كه توانگر شده بودند مىخواستند محلى را اجاره كنند و اين كار خواهان بسيار داشت اين دو تن بيشتر مىدادند و چون مىدانستم آقا محمد خان بحرصى كه به پول دارد خشنود خواهد شد . چون ايشان را ديد و اسم و رسم هردو را پرسيد گفت من با اين مردم سروكارى ندارم گفتم بايد بمبلغى كه ميدهند توجه شود گفت من از اين مبلغ ميگذرم و اينگونه مردم نبايد پيش من بيايند . شعر : نخورد شير نيمخوردهء سگ * ور بميرد گرسنگى در غار آقا محمد خان همهء اميدواريش در پادشاهى به سپاهيانش بود از اينرو حتى در موقعى كه در جنك نبود با ايشان نشست و برخاست ميكرد يا به شكار مىرفت و پيوسته با آنان به زمين مىنشست و همخوراك مىشد و همان جامهء سادهء ايشان را مىپوشيد و تنها در روزهاى عيد جامهء گران مىپوشيد . در روزگارش كشور بسيار امن شده بود و بر سركشان هيچ رحمت نميكرد بعد از كشته شدن آقا محمد خان در شوش صادقخان شقاقى سپاه خود را بآذربايجان برد و سرداران ديگر نيز همين كار را كردند حاج ابراهيم صدراعظم بازماندگان سپاه را به يارى وليعهد كه فتحعلى شاه باشد خواند . [ 758 - پادشاهى فتحعلى شاه . ] 758 من الوقايع بعد از درگذشتن آقا محمد خان حاج ابراهيم شيرازى صدراعظم آقا محمد خان فتحعلى شاه را كه نام سابقش باباخان بود به تهران آورده روز شنبه 21 ذيحجه بسال 1212 به تخت شاهى مىنشاند . جز صادقخان حريفى در ميدان براى ادعاى پادشاهى نبود از شوش رو به تهران آورد امان يافت و در زندان از گرسنگى درگذشت آنچه مانده بود از غنائم هندوستان تخت طاووس و جز آن در تهران جمع شد . از آغاز پادشاهى فتحعلى شاه دولت ايران روابط سياسى با دول اروپا پيدا كرد در سال 1215 جانملكم مؤلف تاريخ ايران از طرف كمپانى هند با هدايا بايران آمد . سه مقصود داشت يكم - آنكه از تاختوتاز افغان بهندوستان پيشگيرى شود . دوم - انصراف ايران از نقشهء فرانسه كه راه بهندوستان ميجست .